Autor : Iwona Wójcik – nauczyciel kształcenia zintegrowanego i języka polskiego w Szkole

Istota i cele WDN.

    Jednym z istotnych czynników reformy edukacji jest funkcjonowanie wewnątrzszkolnego doskonalenia nauczycieli. Jego istota sprowadza się do idei, by na terenie szkoły w sposób systematyczny i zorganizowany odbywał się proces zmian w zakresie umiejętności nauczycieli i funkcjonowania szkoły.

    Organizacja WDN jest jednym z obowiązków dyrektora, a za jego funkcjonowanie odpowiada powołany nauczyciel – lider WDN. Do zadań lidera należy zorganizowanie technicznych warunków i przebiegu doskonalenia, zaplanowanie form i technik, wdrażanie postępu dydaktycznego w praktykę szkolną. Organizacja WDN, wypracowanie w jego ramach wizji szkoły, określenia misji jest żywotnym interesem nauczycieli – liderów, bowiem to oni mają być realizatorami nowych koncepcji i rozwiązań.

    Istotą WDN  jest nie tylko doskonalenie nauczycieli, ale także szkoły jako określonej całości. Jest to rozwój szkoły od wewnątrz. WDN pozwala zintegrować nauczycieli wokół wspólnie uznawanych wartości i razem realizować wyznaczone cele. WDN w centrum uwagi stawia ludzi, którzy tworzą szkołę, gdyż to od nich zależy realizacja celów i zadań. Społeczność szkoły  ukierunkowuje na rozwiązywanie własnych problemów, czyni ich odpowiedzialnych za życie szkoły. Orientuje na współdziałanie, dialog, wymianę myśli, wspierając wzajemne zrozumienie, tolerancję, szacunek. Stawia na mocne strony pojedynczych osób i całych zespołów.

    Tak pojęty WDN jest fundamentem obecnej reformy. Prawidłowe zorganizowanie WDN sprawia, że nauczyciele w taki sposób wzbogacają wiedzę i umiejętności, aby umieć sprostać pojawiającym się problemom szkolnym. A w konsekwencji odnoszą sukcesy. WDN opiera się bowiem na doświadczeniach i kompetencjach, jakie wynoszą nauczyciele z różnych kursów, warsztatów i seminariów. Wewnątrzszkolne doskonalenie stwarza możliwości do podzielenia się tym potencjałem, nabytym poza szkołą i pozwala na jego wykorzystanie dla rozwoju własnej placówki. Dzięki WDN nauczyciele mogą odświeżyć, zaktualizować, poprawić i rozszerzyć posiadane już kwalifikacje lub też nabyć nowe kompetencje.

   W obecnej szkole nauczyciele potrzebują silnego wsparcia w zakresie:

Ø        pomocy w odnalezieniu się w zespołowym działaniu

Ø        lepszego funkcjonowania rady pedagogicznej

Ø        efektywniejszego rozwiązywania problemów

Ø        realizacji zadań charakterystycznych dla swojej szkoły

Ø        określania potrzeb szkoły.

   Taka wiedza i umiejętności mogą być przekazane tylko w drodze WDN.

O udanym WDN możemy mówić wtedy, gdy rada pedagogiczna wspólnie pracuje nad wybranym problemem, poszerzając jednocześnie osobiste kompetencje w wybranych obszarach i stwarza warunki do rozwoju szkoły (opracowuje koncepcje, realizuje je, dokonuje ewaluacji i wyciąga wnioski do dalszej pracy).

Termin „wewnątrzszkolne” sugeruje, że doskonalenie powinno odbywać się w szkole. Tymczasem miejsce, w którym przebiega proces WDN nie ma większego znaczenia. „Wewnątrzszkolne” znaczy w tym przypadku tyle, że kanwą dla doskonalenia nauczycieli mają być wewnętrzne problemy szkoły, a ich rodzaj i charakter powinny  przesądzać o miejscu, formach, treściach i metodach doskonalenia. Te z nich będą dobre, które przyczynią się do rozwiązania problemów szkoły.

    Niezależnie od specyfiki szkoły, WDN powinien przebiegać zawsze według następującego schematu:

1.       Punkt wyjścia (potrzeba, życzenie przeprowadzenia WDN w szkole).

2.       Kontakt i kontrakt (przygotowanie się, wstępne rozmowy, decyzje).

3.       Udokumentowanie stanu „jak jest” i „jak być powinno” (analiza i ocena wyników).

4.       Określenie celów ( tematy, treści, procedury).

5.       Opracowanie planu działań (określenie norm czasowych i organizacyjnych, wyznaczenie odpowiedzialności: kto kieruje, kto wspiera).

6.       Realizacja poszczególnych kroków (na spotkaniach rady pedagogicznej, w grupach).

7.       Ewaluacje (zbieranie wyników, prezentacja, refleksja).

8.       Zakończenie: spojrzenie wstecz i wnioski (zakończenie procesu lub decyzja o jego kontynuacji).

            WDN jest procesem zespołowego uczenia się. Jest przedsięwzięciem zaplanowanym, dłuższym, ukierunkowanym na zdobywanie wiedzy, umiejętności, zmianę postaw, rozwiązywanie problemów pedagogicznych  i dydaktycznych.

            W Szkole Podstawowej nr 1 w  Brzeszczach  - zgodnie z założeniami reformy – istnieje i działa bardzo aktywnie i twórczo kilka zespołów WDN, są to:

Ø        zespół kształcenia zintegrowanego

Ø        zespół kształcenia blokowego

Ø        zespół opiekuńczy - wychowawczy

Ø        zespół wewnętrznego mierzenia jakości

Ø        zespół d/s promocji szkoły

Ø        zespół kształcenia integracyjnego

            Każdy z zespołów skupia zainteresowanych nauczycieli, zajmujących się wyznaczonym obszarem pracy szkoły.

Nadrzędnym celem wszystkich  zespołów od początku ich istnienia jest współpraca nauczycieli prowadząca do stworzenia szkoły przyjemnej i interesującej, spełniającej pragnienia i oczekiwania uczniów. Nauczyciele wspólnie wypracowują strategię działania, tworzą programy wychowawcze i systemy oceniania, organizują imprezy szkolne i środowiskowe, promują szkołę, wspierają się wzajemnie w realizacji podejmowanych zadań. Efekty ich pracy służą uczniom i ich rodzicom; sprawiają, że szkoła staje się miejscem atrakcyjnym, cieszącym się w środowisku lokalnym coraz większym autorytetem.